Posted on

Coccidiose bij kanaries

Coccidiose en atoxoplasmose

Een van de grootste bedreigingen voor onze vogels blijft coccidiose. Er zijn twee soorten coccidiose. Atoxoplasmose is een naam die wetenschappers niet meer gebruiken. De veroorzakers van beide ziekten zijn coccidien van de Eimeria familie. Coccidien zijn eencellige parasieten die aantasten vooral de darmstelsel van veel soorten vogels, zuigdieren (honden, katten, kalveren) en raar maar waar reptilien. Het meest van de dieren worden aangetast door soortspecifieke coccidien. Onze kanaries en europese vogels lijden aan coccidiose veroorzaakt door Isospora canarii (de darmstelsel) en Isospora serini (de inwendige organen- lever, longen, spieren, hersenen).

levenscyclus van coccidiose bij kanaries

Net als alle inwendige parasieten hebben coccidia een gastheer nodig om te kunnen leven. Vanuit de gastheer worden de eitjes (oocysten) van de coccidien in het omgeving uitgescheiden en vandaar gaan zij naar een andere gastheer. De eipakketjes (oocysten) van de coccidien zijn de product van hun geslachtelijk vermenigvuldiging in de darmstelsel van de gastheer. Deze oocysten zijn onrijp en worden uitgescheiden met de mest op de kooibodem. Bij ongunstige omstandihheden blijven de oocysten als sporen in het omgeving en zo kunnen zij overleven.  De meest van de ontsmettingsmiddelen hebben geen effect op deze sporen. Bij gunstige omstandigheden- vochtigheid en hoger temperatuur gaat de ontwikkeling van de oocysten verder. Zij ondergaan een fase van ongeslachtelijk vermenigvuldiging- zij sporuleren. De gesporuleerde oocysten zijn nu rijp en zij gaan met de voer van onze vogels mee naar binnen. Zij nestelen zich in de darmwand en vernielen de darmvlokken (die zijn speciale darmcellen). Als dat gebeurt, kan de voer niet meer opgenomen worden, de vogels krijgen diarree en mogen sterven. In de darmstelsel na een aantal ongeslachtelijke generaties, vermenigvuldigen zij geslachtelijk. De geproduceerde oocysten gaan via het mest in de omgeving en de cyclus is rond. Bij Isospora serini ( de veroorzaker van atoxoplasmose) gebeurt iets anders. De beschadigde darmvlokken maken de weg voor de parasite vrij. De coccidien gaan binnen speciale  bloedcellen-monocyten in de bloed en aantasten veel inwendige organen. Zij vestigen zich in de lever, de hersenen, de longen, de spieren. Na een aantal generaties ongeslachtelijk vermenigvuldiging ondergaan zij sexuele vortplanting in de darmen en vormen zij de oocysten die naar buiten gaan.

Coccidiose bij kanaries- ziektebeeld

Coccidiose kan niet een reden zijn voor een neststerfte. De meest kwetsbare vogels zijn de jonge die uit het nest komen. De ziekte optreedt meestal in de nazomer. De gewone coccidiose veroorzaakt door Isospora canarii heeft iets minder tijd nodig om zicht te kunnen ontwikkelen. Het begint vroeger- normaal wanneer de jonge vogels 25 dagen zijn. De symptomen zijn geelgroene diarree, de vermagering is snel en de mortaliteit groot. Bij atoxoplasmose observeren wij de ‘going light syndrom’-de kanaries zitten dik en vertonen evenwichtstoornissen, diarree, rode darmlussen. De meest typisch is een gezwollen buik en een zichtbaar lever- wij zien een donker vlekje onder de borstbeen. De ziekte heeft meer dagen nodig om zich te ontwikkelenen en begint normaal wanneer de jonge voges al in de voliere zijn.

Voorkomen is beter dan genezen

Een mest onderzoek heeft getoond dat meer dan 70% van de volwassen vogels dragers van coccidiose zijn, en zelfs laten geen of weinig symptomen zien. In hun ontlasting zitten oocysten waardoor ze andere vogels en hun eigen jongen kunnen besmetten. Om onze vogels minder last van coccidiose te krijgen moeten we de levenscyclus van de parasiet doorbreken. Hoe kan dat?

  1. Droge omgeving- goed ventilatie in de vogel verblijven, goed bodembedekking met korrels. Dat doe ik zeker in mijn volieres
  2. Korrels in de kweekkooien zijn zeker afgeraden- vaak gaan zij in de nesten en beschadigen zij de eiren. De beste oplossing in dit geval is een bodem rooster. Dat moet 3 cm boven de bodem zijn. Als dat niet mogelijk is, komen speciale absorberende papieren in aanmerking.

De rol van antibiotica bij coccidiose bij kanaries

ESB3 is een antibioticum met een coccidiostatic effect. Dat verminderd de uitscheiding van de oocysten van de darmkanaal. ESB3 geef ik tussen de 18de en 23de dag van de jonge vogels en een tweede keer wanneer zij 40 dagen zijn en in de voliere gaan. In mijn volieres zijn mijn jonge vogels alleen, zonder hun ouders. Wat is de rol van Baycox? Baycox werd ontwikkeld op basis van een antimalaria product- toltrazuril. Dat heeft een dodend effect, maar een antaal coccidien zijn in plekken met slechte doorbloeding als gewrichten en is onmogelijk alle parasieten te doden-. ESB3 gebruik ik preventief, Baycox gebruik ik voor zijn genezende eigenschappen. Desinfectie in de omgeving van de vogels heeft geen rol. Al jaren horen wij af en toe over innenting tegen coccidiose. Innenting tegen parasieten bestaat niet.

Het gebruik van voeradditieven van Best Bird tegen coccidiose

Een darmstelsel die ontstekent functioneert is minder gevoelig aan ziektes. Een wetenschappelijk onderzoek bij kippen heeft getoond dat de toedienen van rauw cellulose een positief rol op de ontwikkeling van de darmstelsel speelt. Licht irritatie van de darmen met vezels (fibrae) stimuleert de groei en de aantal van de darmvlokken. Sterkere darmvlokken zijn minder vatbaar aan beschadiging van bacterien en parasieten. Op de markt al jaren is een product van Opticell uit Oostenrijk. In Belgie gaat een project met kastanje tannines voor de bescherming van de darmkanaal. Bij Best Bird gebruiken we onze producten Fibrae Mix Start en Fibrae Mix Nest, gebaseerd op observatie in de natuur waar vogels meer onkruid en onrijpe zaden eten. Onze producten bevatten veel pectine, betaglucannen, inuline en de Nest series cellulose die de ontwikkeling van de spijsverteringssysteem bevorderen. Veel kruiden werken direct tegen coccidiose en bacterien als Oregano en Curcuma, andere verhogen de weerstand van de vogels als Sumak, Aronia, Brandnetel. Bij vogels die al aangetast zijn van coccidiose komt in aanmerking Gember die een kalmerend effect heeft op de darmstelsel. Kruiden met slijmstoffen hebben ook een protectief effect- de Psilium zaden zijn echt belangrijk. Een beschadigd lever door coccidiose of door te veel antibiotic gebruik zal profiteren van Mariadistelzaad poeder. Spirulina bevat veel vitK die sterk verminderd wordt na te veel ESB3 gebruik. Biergist is een bron van Vitamines B- positief werking op de zenuwstelsel.

Onze vogels moeten meer gevarieerd eten. Geef alles met mate! Te veel is te veel. Lees over onze producten. Gebruik de contactformulier form voor vragen en opmerkingen.